BASİAD Başkanı Selçuk Savaş, uluslararası belirsizlikler, devam eden çatışmalar ve küresel üretim dengelerindeki kaymalar ekseninde Balıkesir’in ekonomik potansiyeline ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulundu. Savaş, günümüz dünyasının salt ekonomik istikrarsızlıklarla sınırlı kalmadığını; jeopolitik, teknolojik ve enerji merkezli devasa dönüşümlerin ticaret ve sanayi politikalarındaki köklü yeniden yapılanmalarla iç içe geçtiğini vurguladı.
Küresel Belirsizlikler ve Değişen Ekonomik Varsayımlar
Geçtiğimiz yılın son çeyreğinde Balıkesir genelindeki pek çok şirket gibi kendilerinin de 2026 yılı bütçelerini hazırladıklarını belirten Selçuk Savaş, birçok şirketin birbirine yakın varsayımlarla plan yaptığını söyledi. Enflasyon yüzde 23, politika faizi yüzde 28, petrol fiyatı 60 dolar olarak öngörülmüştü. Ancak 28 Şubat’ta ABD-İsrail’in İran’a yönelik hava harekâtı ve 2 Mart’ta Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla tüm varsayımlar altüst oldu.
Petrol fiyatları hızla tırmanırken, enerji maliyetleri fırladı, tedarik zincirleri sekteye uğradı, navlun ve sigorta masrafları katlandı. Savaş, artık ekonomik hesaplarla jeopolitik gelişmelerin birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini; yatırım kararlarında enerji güvenliği, tedarik güvencesi ve jeopolitik risklerin birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.
Çatışma Ortamı ve Dünyanın Yeni Denge Arayışı
Dünyanın daha kırılgan, parçalanmış ve belirsiz bir yapıya büründüğünü belirten Savaş, yaşanan krizlerin geçici olmadığını dile getirdi. Rusya-Ukrayna savaşı, Gazze krizi, Venezuela’daki çalkantılar ve ABD-İsrail-İran hattındaki gerilimlerin bölgesel etkilerinin sürdüğünü ifade etti.
ABD-Çin rekabetinin her alanda sertleştiğini, Tayvan geriliminin arttığını ve kritik minerallerden çiplere kadar stratejik sahalarda açık bir mücadele yaşandığını vurgulayan Savaş, dünyanın yeni bir denge aradığını ancak bu dengenin henüz kurulmadığını söyledi.
Küresel Belirsizliklerin Üç Ana Nedeni
1. Askeri Güç ile Üretim Gücünün Ayrışması
Son 25 yılda küresel üretimin merkezi hızla doğuya kaydı. 2000’de Çin küresel üretimin yüzde 6’sını yaparken, bugün bu oran yüzde 27’ye yükseldi. ABD’nin payı ise yüzde 25’ten yüzde 17’ye geriledi. 2030 projeksiyonlarına göre Çin’in payı yüzde 45’e çıkacak, ABD’ninki yüzde 11’e düşecek. Üretim üstünlüğü Çin’de, finans ve askeri üstünlük ise hâlâ ABD’de.
2. Enerji Dönüşümü
Dünya hâlâ petrol ve doğalgaza bağımlı. Hürmüz Boğazı kapandığında petrol fiyatları yükseliyor ve sanayinin maliyet yapısı bozuluyor. Güneş ve rüzgâr enerjisinin birçok bölgede fosil yakıtlardan daha ucuz hâle gelmesiyle yeşil enerji, rekabet gücü ve ulusal güvenlik unsuru hâline geldi. Yeni enerji düzeninin teknolojik altyapısını ağırlıklı olarak Çin üretiyor.
3. Teknolojik Dönüşüm
Robotlar ve yapay zekâ alanındaki gelişmeler üretim biçimlerini, iş modellerini ve küresel rekabeti yeniden şekillendiriyor. Yapay zekâ için çip, enerji ve veri olmak üzere üç kritik unsur öne çıkıyor. Teknolojik rekabet, ekonomik olduğu kadar jeopolitik bir mücadeleye dönüşmüş durumda.
Balıkesir İş Dünyasının Önündeki Fırsatlar ve Avantajlar
Selçuk Savaş, Balıkesir’in sahip olduğu avantajları şöyle sıraladı:
- Coğrafi konum: Marmara ve AB pazarlarına kolay ulaşım, yenilenebilir enerji potansiyeli, ticaret koridorlarının kesişim noktası.
- Üretim kabiliyeti: Esnek ve seçme imkânı sunan imalat altyapısı.
- Ekonomik çeşitlilik: Tarım, sanayi, turizm, sağlık turizmi, lojistik ve güçlü hizmet sektörü.
Bu çeşitliliğin dayanıklılık kazandıracak önemli bir avantaj olduğunu vurgulayan Savaş, salt ekonomik büyümenin yetmediğini, büyümenin niteliğinin de hayati önem taşıdığını ifade etti.
Balıkesir İçin Yeni Kalkınma Hikâyesi ve Yapısal Entegrasyon
Balıkesir’in yeni kalkınma hikâyesinin; yüksek verimlilik, katma değerli üretim, güçlü teknoloji kapasitesi, yetkin insan kaynağı ve dayanıklı ekonomi üzerine kurulması gerektiğini belirten Savaş, ekonomik başarının yalnızca kaynak değil yön meselesi olduğunu söyledi.
Mevcut ekonomik çeşitliliğin birbiriyle bağlantılı olmayan kapasite adacıkları hâlinde kalması durumunda gerçek potansiyelini ortaya koyamayacağını vurgulayan Savaş, üniversitelerin üretim ağlarıyla bağlantı kurması, yeşil dönüşüm politikalarının imalat kapasitesiyle eşleşmesi ve teknoloji yatırımlarının sanayi dönüşümüyle ilişkilendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Ortak Akıl ve Güçlü Koordinasyon Vurgusu
Dünya yeniden şekillenirken bekleyen yapıların kaybedeceğini belirten BASİAD Başkanı Selçuk Savaş, sözlerini şöyle tamamladı: “Yeni dönemin başarısı ortak akıl, uzun vadeli bakış ve güçlü koordinasyon gerektiriyor. Balıkesir, yeni dönemin üretim, enerji ve teknoloji mimarisinde sağlam bir yer edinmelidir. Bu sorumluluk yalnızca kamunun değil, yalnızca özel sektörün değil, hepimizin ortak sorumluluğudur.”
